آخرین مطالب

چرا مسیرهای شغلی در آینده بیشتر غیرخطی و متغیر خواهند بود؟

در گذشته مسیر حرفه‌ای و شغلی افراد حالت خطی داشت. مثلاً اگر قرار بود وکیل شوید، اول یک دانشکده خوب انتخاب می‌کردید، بعد وارد یکی از بهترین شرکت‌های حقوقی می‌شدید و چند سال کار می‌کردید تا به رتبه‌های بالا برسید. اما همیشه شرایط طبق برنامه پیش نمی‌رود. ممکن است مدرک حقوق بگیرید اما نتوانید آزمون وکالت را پشت سر بگذارید یا وارد یکی از بهترین شرکت‌های حقوقی شوید اما پس از یکی دو سال به دلیل افزایش هزینه‌ها و کاهش سود اخراج شوید. یا ممکن است وکیل شوید اما پس از چند سال متوجه شوید که علاقه‌ای به این رشته ندارید. در چنین شرایطی، بحث مسیرهای شغلی غیرخطی وارد عمل می‌شود.

مسیر حرفه‌ای غیرخطی با تغییر شغل تفاوت دارد. تغییر شغل یعنی اینکه شما دائماً از شغلی به شغل دیگر جابجا شوید. چنین افرادی غیرقابل اعتماد و دم دمی مزاج در نظر گرفته می‌شوند. مسیر شغلی غیرخطی عمداً ایجاد می‌شود. در این روش مسیر حرفه‌ای شما از یک خط مستقیم عبور نمی‌کند اما باز هم در آن برنامه ریزی وجود دارد.

از آنجایی که امروزه کارفرمایان و کارمندان با تغییر پی در پی بازار روبرو هستند، مسیرهای شغلی غیرحرفه‌ای تبدیل به امری رایج شده‌اند. در ادامه مطلب دلایل این موضوع را بررسی می‌کنیم.

طولانی‌تر شدن دوره اشتغال

به گفته سازمان جهانی بهداشت، تا سال 2030 یک ششم انسان‌های جهان 60 ساله یا مسن‌تر خواهند بود. انتظار می‌رود که تا سال 2050 این رقم دو برابر شود. با افزایش طول عمر انسان‌ها، کم کم مسئله طول عمر حرفه‌ای 40 ساله منسوخ خواهد شد. در عوض احتمال اینکه افراد 60 سال کار کنند بیشتر می‌شود. اما برای اینکه افراد این مدت طولانی را کار کنند باید مشاغل رضایت بخشی پیدا کنند که باعث فرسودگی شغلی آنها نشوند. افراد بسیار کمی تمایل دارند که 60 سال در یک شغل باقی بمانند. بعلاوه، به مرور زمان نیازها و علایق افراد تغییر می‌کند. این یعنی مسیرهای شغلی غیرخطی که نیاز به کسب مهارت و یادگیری مادام العمر دارند، متداول‌تر از قبل خواهند شد.

تغییر ارزش‌ها و اولویت‌ها

جای تردید نیست که در دوران همه گیری کرونا برخی از باورها و نگرش‌ها تغییر کردند. در یکی از نظرسنجی‌های مؤسسه گارتنر، 65 درصد افراد اعلام کردند که همه گیری باعث تغییر نگرش آنها درباره اهمیت جنبه‌های دیگری از زندگی به غیر از کار شده و 50 درصد اعلام کردند که انتظاراتشان از کارفرما تغییر کرده است. گرچه حقوق همچنان مهم است اما کارمندها به دنبال چیزی فراتر از دستمزد و حقوق هستند. اهمیت مسائلی مثل انعطاف پذیر بودن مدل کار و امکان دورکاری، برقراری تعادل بین کار و زندگی و فرصت‌های پیشرفت حرفه‌ای هم روزبروز بیشتر می‌شود. وقتی مردم درباره محیط کار ایده آل فکر می‌کنند، به دنبال محیطی هستند که حس ارزشمند بودن، اعتماد و الهام بخشی به آنها بدهد. بنابراین، مسیرهای حرفه‌ای غیرخطی که چنین مزایا و فرصت‌هایی را فراهم می‌کنند روزبروز پرطرفدارتر می‌شوند.

افزایش اهمیت مهارت‌ها

در سال‌های اخیر شرکت‌ها مدل استخدام مهارت محور را در پیش گرفته‌اند – در این مدل، شرکت‌ها به دنبال جذب متقاضیانی نیستند که لزوماً مدرک یا سابقه کار مشخصی داشته باشند و این روش به دلایل مختلف تبدیل به یکی از گرایشات مهم دنیای کار شده است. اول اینکه، با وجود چالش برانگیز بودن شرایط اقتصادی، شرکت‌ها در جذب و حفظ استعدادهای قوی دچار مشکل هستند. استفاده از روش استخدام مهارت محور به گسترش منبع استعدادهای شرکت‌ها کمک کرده و باعث تسریع فرایند استخدام و کاهش هزینه‌های این کار می‌شود. همچنین این روش به افزایش تنوع، برابری و شمول در محیط کار کمک می‌کند چون افراد بر اساس مدرک ارزیابی نمی‌شوند بلکه مهم نقشی است که در سازمان بازی می‌کنند. این یعنی متقاضیان غیرسنتی و افرادی که با خودآمازی مهارت‌های مختلف تغییر شغل می‌دهند، فرصت بیشتری برای پیشرفت خواهند داشت.

توسعه و تغییر سریع دنیای کار

در حال حاضر شرایط برای بازار کار سخت است و صنایع باید برای پر کردن خلأ موجود در نیروی کار سخت تلاش کنند. در دهه آینده شرایط نیروی کار به شدت تغییر خواهد کرد و شرکت‌ها به دنبال مهارت‌هایی خواهند بود که امروزه وجود ندارند. بعلاوه، وفاداری کارمندان به کارفرمایان هم کمتر خواهد شد. بر اساس مطالعه Energage Research، داده‌های گردآوری شده از کارمندان در بیش از 4 هزار شرکت نشان می‌دهد که در دوره شیوع کرونا، سطح فعالیت و مشارکت کارمندان بسیار کمتر از قبل شده است. همچنین این مطالعه نشان داد که سطح وفاداری کارمندان کمتر شده و خیلی از آنها کارفرمای خودشان را ترک می‌کنند تا برای یک کارفرمای دیگر کار کنند. با توجه به فرسودگی شغلی و استرس زیاد کارمندان، این تغییر تعجب‌آور نیست. بعلاوه، تعداد زیاد اخراج‌ها و توقف استخدامی‌ها که در چند ماه اخیر اعلام شد، وفاداری کارمندان را از بین برده است. همه این عناصر در ترکیب با هم باعث شده که کارمندان بیش از پیش به دنبال مسیرهای شغلی غیرخطی باشند.

می‌توان گفت که اشتغال مادام‌العمر در یک سمت و رشته بسیار کمتر از قبل شده و با اینکه برخی از کارمندان قبلاً از مسیر شغلی غیرخطی استقبال نمی‌کردند، اما حالا شرایط به سرعت رو به تغییر است. شرکت‌ها حالا به دنبال کارمندان انعطاف‌پذیری هستند که توانایی تطبیق با شرایط رو به تغییر محیط کار را داشته باشند. پس شما هم هدف و اشتیاق را راهنمای خودتان قرار دهید. با استفاده از مهارت‌های انعطاف‌پذیر و حرکت به خارج از محدوده راحت خودتان، می‌توانید شغلی را در پیش بگیرید که در سال‌های پیش رو به شما انگیزه و الهام بدهد.

منبع: فوربس

مطالب مشابه