آخرین مطالب

مطالعات: توجه افراد خودبه‌خود به سمت رهبران گروه جلب می‌شود.

مطالعه‌ای که اخیراً در فصلنامه Leadership منتشر شده نشان می‌دهد که وقتی دیگران به شما خیره می‌شوند، لزوماً جذب ظاهر فیزیکی شما نشده اند بلکه ممکن است مهارت‌های رهبری شما آنها را جذب کرده باشد.

در محیط‌های گروهی، شکل گیری سلسله مراتب اجتماعی امر طبیعی است. بعضی از افراد به عنوان رهبر ظاهر می‌شوند و بعضی دیگر راحت تر هستند که عقب بنشینند تا دیگران مسئولیت را برعهده بگیرند. وقتی گروهی هیچ رهبر اولیه یا رسمی نداشته باشد، معمولاً یک یا چند نفر برای پر کردن این نقش وارد عمل می‌شوند. موضوع رهبری جزء حوزه‌های جالب توجه است و محققان هم سعی دارند خصوصیاتی که یک شخص را تبدیل به رهبر می‌کند، شناسایی کنند.

تحقیقات قبلی نشان داده که نقش رهبری بر اساس ترکیبی از عوامل مختلف به افراد اختصاص پیدا می‌کند از جمله قد، ویژگی‌های چهره، زبان بدن و غیره. در این مطالعه فرض بر این بود که افراد می‌توانند فقط با نگاه کردن به یک کلیپ بی صدا، درباره رهبری دیگران قضاوت کنند.

نویسنده این مطالعه Fabiola H. Gerpott و همکارانش از 18 شرکت کننده هلندی خواستند که 42 کلیپ کوتاه از جلسات مختلف را مشاهده کنند که از افرادی که در یک شرکت خودروسازی روی پروژه‌ای مشترک کار می‌کردند ضبط شده است. از شرکت کنندگان این مطالعه خواسته شد بر تعاملات اجتماعی که در این ویدیوها صورت می‌گیرد تمرکز کنند و محققان از تکنولوژی ردیابی چشم بر روی شرکت کنندگان این مطالعه استفاده کردند. ویدیوها با رفتارهای غیرکلامی کدگذاری شده بودند از جمله حرکات بدن و حالات چهره.

نتایج نشان داد که شرکت کنندگان اکثر مواقع در حال تماشای رهبران منتخب گروه در کلیپ‌ها بودند. به گفته محققان “یافته‌های ما نشان می‌دهند که توجه به سمت رهبران جدید می‌تواند به سرعت، خودبخود و بدون تفکر آگاهانه زیاد رخ دهد. از نظر ما این سوگیری توجه یک نوع مکانیزم تکامل یافته برای تشخیص پتانسیل رهبری در همکاران است که در گذشته به انسان‌ها کمک کرده شانس زنده ماندنشان را افزایش دهند.”

این رهبران از نظر جنسیتی با هم تفاوت داشتند و شرکت کنندگان بیشتر و برای مدتی طولانی تری به رهبران مرد توجه داشتند تا زنان. به گفته نویسندگان این مطالعه “یافته‌های ما نشان می‌دهند که توجه اولیه افراد به رهبران منتخب مرد نسبت به رهبران زن از نظر توجه انعکاسی (یعنی تعداد خیره شدن‌ها) کمی بیشتر است اما از نظر درگیری توجه (یعنی مدت زمان خیره شدن) خیر. لازم به ذکر است که مرز تأثیر[1] تفاوت‌های جنسیتی در تعداد خیره شدن‌ها متوسط بود و تعداد کم رهبران زن در این آزمایش می‌تواند قابلیت اعتماد این یافته‌ها را کاهش دهد.”

یکی از سرنخ‌های غیرکلامی این بود که رهبران بیشتر از دیگران به تیم نزدیک می‌شدند. رهبران و غیررهبران هر دو حالات چهره دوستانه‌ای داشتند اما فقط افراد غیررهبر بودند که نشانه‌های عصبی شدن را در چهره داشتند. محققان می‌گویند: “ما متوجه شدیم که رهبران بیشتر از افراد دیگر حالت بدنی فعال دارند، بدنشان بیشتر به سمت دیگران جهت گیری دارد و حالت‌های چهره منفعل کمتری دارند. ما از این رفتارهای غیرکلامی متوجه شدیم که این رهبران برآمده از جمع، تمایل دارند که از طریق سیگنال‌های فعالیتی مختلف، خودشان را در معرض دید قرار دهند.”

این مطالعه برای بررسی اینکه آیا افراد می‌توانند سرنخ‌های غیرکلامی رهبری را مشاهده کنند یا خیر، طراحی شده بود. با این وجود این مطالعه هم محدودیت‌های خاص خودش را داشت. اولاً رهبران مورد نظر اکثراً مرد بودند در نتیجه اینکه تفاوت‌های جنسیتی در جمعیت‌های متعادل تر (با تعداد زن و مرد برابر) هم وجود دارد یا خیر، مشخص نیست. بعلاوه، مطالعات قبلی نشان می‌دهند که معمولاً انسان‌ها نگاه‌های دیگران را دنبال می‌کنند؛ یعنی ممکن است به دلیل اینکه سایر اعضای تیم در ویدیو هم رهبران را تماشا می‌کردند، آنها هم به رهبران خیره شده باشند.

این مطالعه با عنوان “در چشم بیننده: آزمایش دنبال کردن چشمی رهبران در تعاملات تیمی” توسط Fabiola H. Gerpott و همکارانش نوشته و منتشر شده است.


[1]  در آمار، اندازهٔ تأثیر به اندازهٔ کمی قدرت یک پدیده گفته می‌شود.

مطالب مشابه