آخرین مطالب

شبکه‌های اجتماعی و تغییر نحوه نمایش و ارائه آثار هنری

در یک آخر هفته زمستانی، زوج‌های جوان در حال گشت و گذار و بازدید از نمایشگاهی در موزه هنرهای معاصر پکن هستند. برخی از آثار نمایش داده شده به شدت با موضوع نمایشگاه مرتبط هستند، اما به نظر می‌رسد که بازدیدکنندگان به این موضوع اهمیتی نمی‌دهند، زیرا قصد دارند در میان آینه‌ها و چراغ‌های نئون یک عکس سلفی باشکوه و خیره‌کننده‌ بگیرند. زن جوانی روی یک پلکان سفید ژست گرفته است و از پشت سر دوست خود به دوربین او نگاه می‌کند.

در جای دیگری از موزه، اثری هنری تحت عنوان “Bord de Mer” (ساحل) اثری از انیس واردا کارگردان فقید فرانسوی، به طور مداوم در حال نمایش است. کف گالری با شن پوشیده شده است و صندلی‌های صحنه نمایش در مقابل صفحه‌ای قرار می‌گیرند که امواج به آرامی در هم می‌پیچند. بینندگان درباره بهترین زاویه برای عکس گرفتن بحث می نمایند. هر کدام حدود ده ثانیه فرصت داشتند با عجله روی صندلی بنشینند و صحنه آرامش‌بخش ساحل را شبیه‌سازی نمایند و از صحنه خارج شوند. به نظر می‌رسد تجربه عشق یا دیدن منظره دریا، نسبت به اینکه به دیگران نشان دهید که چنین تجربه‌ای کسب کرده‌اید، اهمیت کمتری دارد.

گالری‌ها در سرتاسر جهان، در صدد جذب جوانان علاقمند به عکاسی هستند که مشتاق هستند دنبال کنندگان خود در را شبکه‌های اجتماعی تحت تأثیر قرار دهند. اما در چین، هنر و شبکه‌های اجتماعی به طور ویژه‌ای با هم پیوند خورده‌اند. موزه‌های خصوصی این کشور مدت‌هاست تحت نظارت دولتمردان و مقامات محلی بوده‌اند. با این حال، متصدیان این مجموعه‌های هنری به همان اندازه که به امیال و علایق مدسازان و مدلهای آنلاین پایبند هستند، به سانسورچی‌ها نیز توجه دارند. فرضیات قدیمی درباره قدرت در دنیای هنر در حال تغییر و دگرگونی هستند. هر چه بیشتر پیش می‌رویم این جمعیت هستند که وضعیت آثار هنری را تعیین می‌کنند، نه کارشناسان و متخصصان.

جوان گرایی در هنر

وانگونگ (wanghong) تقریباً به معنای “وایرال” یا “فراگیر شدن سریع یک موضوع در فضای مجازی”، با تأکید بر عامه پسند بودن آن است. این واژه  به عنوان یک اسم می‌تواند به افراد تأثیرگذار و اینفلوئنسرهای شبکه‌های اجتماعی در چین اطلاق گردد که به عبارتی به عنوان “افراد مورداحترام و قابل اعتماد” شناخته می‌شوند. و به عنوان یک صفت، نقاطی کانونی را توصیف می‌نمایند که گروهی از جوانان چینی برای گرفتن سلفی و ترغیب دنبال‌کنندگان خود به “daka” یا حضور در همان مکان، به آنها می‌پردازند: این عبارت در اصل به معنای ” حضور و انجام فعالیت در محل موردنظر” است. کتی کائو، به عنوان یک اینفلوئنسر ۲۲ ساله می گوید: “این موضوع مؤید این است که شما با روند موجود همگام هستید و از آن عقب نمانده‌اید.” مکان وانگونگ ممکن است یک کافه، یک درخت یا اغلب یک گالری هنری باشد.

تأثیر وانگونگ می‌تواند متقابلاً سودمند باشد و بسیاری از موزه‌های هنری خصوصی متکی بر فروش بلیط نیز از آن استقبال می‌نمایند. گالری‌ها اغلب قیمت‌های خود را با پیش‌بینی تقاضای ناشی از تأثیر وانگونگ افزایش می‌دهند. فیلیپ تیناری، مدیر مرکز هنرهای معاصر پکن (UCCA)، می‌گوید مؤسسه او به گونه‌ای تکامل یافته است که از اینفلوئسر‌هایی که به نمایشگاه‌های خصوصی دعوت می‌شوند، استقبال نماید. مشارکت با Douyin که نسخه داخلی TikTok است، به این معنی است که نمایش‌های مرکز هنرهای معاصر، برای۶۰۰ میلیون بازدیدکننده این شبکه تبلیغ می‌شوند.

این امر به عنوان بازاریابی امری مؤثر است. آقای تیناری می‌گوید از زمانی که مرکز هنرهای معاصر از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌نماید، شاهد افزایش تعداد بازدیدکنندگان خود بوده است. نمایشگاه اخیر هنرمند ایتالیایی مائوریتسیو کاتلان، به واسطه تبلیغات شبکه‌های اجتماعی، اینفلوئنسرها و ستاره‌های پاپ چینی، مملو از طرفداران وانگونگ بود. این نمایشگاه را در Xiaohongshu که یک برنامه اشتراک‌گذاری عکس است، جستجو نمائید، پست‌هایی را می‌بینید که به بازدیدکنندگان توصیه می‌کنند رنگ‌های تیره را برای تکمیل پالت خنثی استفاده نمایند. آثار این نمایشگاه تصاویری از اجساد افرادی در کنار اسب‌های مرده است، تابلویی که بالای آن عبارت “INRI” (مخفف لاتین “عیسی ناصری، پادشاه یهودیان”) نوشته شده است.

در بیشتر گالری‌های غربی، اکثر بازدیدکنندگان معمولاً جوان هستند و طبق گفته آقای تیناری، در رویکرد خود نسبت به هنر چندان سختگیر نیستند. مخاطب بسیاری از گالری‌ها و موزه‌های خصوصی هنر معاصر در چین نیز افراد جوان هستند و نگرش‌ها در داخل و نسبت به آن‌ها متفاوت است، آداب و رسوم غربی فاقد لحن‌های آرام و احترام حیرت‌آور است. اگرچه بسیاری از بازدیدکنندگان مایل به کاوش و یادگیری هستند، اما این مکان‌ها جایی برای گذراندن اوقات فراغت و تفریح هستند.

این تغییرات تکنولوژیکی و جمعیتی مباحث قدیمی را در مورد نقش و ارزش هنر تشریح می‌نماید. هدف از این کار چیست؟ تحریف و سرگرمی است یا تعالی هنر و چه کسی صلاحیت گفتن آن را دارد؟ قرن‌هاست که موزه‌ها، متصدیان موزه‌ها و مجموعه‌های هنری برآورد نموده‌اند چه نوع هنری ماندگار است و کدام یک از آثار هنری فاقد ارزش هستند. آنها به دنبال تفسیر اهداف و مقاصد، تأثیرات و مفاهیم هر اثر هنری هستند. در شبکه‌های اجتماعی، این سلسله‌مراتب تغییر می‌کند و توضیح علمی کنار گذاشته می‌شود. در ادامه آقای تیناری می‌گوید: ” هر کسی دیدگاهی دارد و آن دیدگاه از سطح خاصی از ارزش و اعتبار برخوردار است.”

ظاهراً برخی از افراد معروف و سلبریتی‌ها در دنیای مجازی، بخاطر اهمیت و ارزش هنر و اثر هنری به آن می‌پردازند. سرویس میکروبلاگینگ خانم کائو در Weibo، ترکیبی از سلفی‌های موزه و عکس‌های آثار هنری است که بیش از ۲۶۷۰۰۰ دنبال کننده دارد. او توضیحات طولانی درباره هنرمندان یا تابلوهای نقاشی ارائه نمی‌دهد، اما تلاش می‌کند عکس‌هایی بگیرد که واقعاً جلوه و زیبایی آثار هنری را نشان دهد و مطابق با تم و موضوع نمایشگاه‌ها لباس می‌پوشد. اما مخالفان گرایش وانگونگ استدلال می‌نمایند که نقاشی‌ها و مجسمه‌ها صرفاً به زمینه‌ای برای بازاریابی تقلیل می‌یابند. بنابراین خود هنر در حال دور شدن از انظار عمومی است.

نگرانی در مورد جدیت و تخصص، تنها اعتراض به ظهور هنر وانگونگ نیست. متولیان و متصدیان موزه‌ها و گالری‌های هنری دوست ندارند اینفلوئنسرها برای تبلیغ لباس یا مد در موزه‌های آنها عکس‌ بگیرند. تعداد کمی از آنها مانع از انجام این کار می‌شوند و بازدیدکنندگان را از گرفتن عکس با افرادی که در محل هستند منع می‌نمایند و یا از اینفلوئنسرها می‌خواهند که در صورت انجام این کار، عکس را حذف نمایند.

اما مخالفان این روند، اقلیتی هستند که تعداد آنها همواره در حال کاهش یافتن است. آقای تیناری می‌گوید این امر حاکی از این است که فرصت‌های عکاسی اولویت‌بندی شده در هر جایی فراهم می‌گردند (اگر چه او اصرار دارد که این امر توسط مرکز هنرهای معاصر صورت نمی‌پذیرد). متصدیان یک نمایشگاه از عکس‌های من ری (Man Ray) در موزه ام وودز (M Woods) در پکن، چمن مصنوعی و یک درخت به عنوان ابزار کمکی برای ژست گرفتن  بازدیدکنندگان موقع عکاسی تدارک دیده بودند . بنیاد Fosun در شانگهای مقاله‌ای در WeChat منتشر نمود که بازدیدکنندگان را ترغیب می‌کرد تا از تأثیر متقابل نور و سایه در اتاق‌های خاص استفاده نمایند. همچنین موزه هنر پودونگ در شانگهای، نقاط مشخصی را برای تهیه عکس سلفی در داخل و اطراف ساختمان تأمین نموده است.

در چین و فراتر از آن، اپلیکیشن‌هایی با صدها میلیون کاربر به طور روز افزون به شیوه‌های ارائه و نمایش آثار هنری بصری می‌پردازند، زیرا هنرمندان می‌خواهند آثارشان دیده و خریداری شود و نحو خلق آن بیان شود. وقتی خانم کائو نمایشگاهی از آثار رافائل را در پکن تبلیغ نمود، نظرات اکثریت قریب به اتفاق کاربران به جای اثر هنری، حول ظاهر خود او بودند. با توجه به استقبال گسترده از پست او، برگزارکنندگان قول دادند که بازدیدکنندگان نمایشگاه “ممکن است با افراد زیبایی مانند او روبرو شوند”.

مطالب مشابه