آخرین مطالب

چگونه می‌توان حافظه را تقویت کرد؟

روشی که یک دهه تحقیق دانشگاه استنفورد آن را اثبات می‌کند.

آیا تابه‌حال برای دنبال کردن و پیگیری همه افکاری که به ذهنتان خطور می‌کنند، دچار مشکل شده‌اید؟ تابه‌حال فکر کرده‌اید که بدون وجود ابزارهایی مثل لیست کارها، تقویم و یادآور زندگی شما از هم می‌پاشد؟

خیلی از ما معتقدیم که تغییرات به وجود آمده در حافظهٔ ما، ناشی از افزایش سن هستند. ما تصور می‌کنیم که هر چقدر پیرتر می‌شویم، ثبت و به یاد آوردن خاطرات جدید سخت‌تر می‌شود.

اما محققان آزمایشگاه حافظه‌ٔ دانشگاه استنفورد به این نتیجه رسیده‌اند که سالخوردگی تنها عامل تضعیف حافظهٔ کاری ما (قابلیت ذهن برای پردازش و ذخیره اطلاعات) نیست. یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار بر این حافظه، میزان زمانی است که صرف انجام چند کار به صورت همزمان (یا چندوظیفگی) می‌کنیم.

در اقتصادی که امروزه بر پایه توجه کاربران شکل گرفته، همه ما در بروز این مشکل نقش داریم. همه ما تجربه انجام هم‌زمان کارهایی مثل تماس گرفتن، پیام نوشتن، ارسال ایمیل و بررسی اخبار یا شبکه‌های اجتماعی را داریم. اما وقتی انجام هم‌زمان کارهای مختلف تبدیل به یک امر روتین و همیشگی شود، مهارت شناختی و حافظه ما تضعیف می‌شود.

محققان دانشگاه استنفورد پس از بررسی داده‌ها و آمار بیش از یک دهه به این نتیجه رسیدند که افرادی که به شدت به انجام همزمان کارهای مختلف عادت کرده‌اند، نسبت به دیگران در انجام کارهایی که نیاز به توجه مداوم و حافظه کاری دارند، ضعیف تر عمل می‌کنند. به عبارت دیگر قابلیت چند وظیفگی منجر به کاهش قابلیت پردازش خاطرات و حفظ تمرکز می‌شود.

اما چرا میزان زمانی که صرف انجام همزمان چند کار می‌کنیم، چنین تأثیر منفی بر حافظه ما دارد؟

به گفته آنتونی وانگر از روانشناسان استنفورد: «احتمال کاهش قدرت حافظه کاری افرادی که به شدت به چندوظیفگی عادت کرده‌اند، ناشی از افزایش احتمال کمبود توجه در چنین افرادی است.»

هر چقدر بیشتر هم‌زمان با تماشای تلویزیون به کارهایی مثل ارسال ایمیل و بررسی شبکه‌های اجتماعی بپردازید حفظ توجه و تمرکز هم برای شما سخت‌تر می‌شود. این عادت کردن به چندوظیفگی باعث می‌شود که افراد به جای حفظ تمرکز، به روش توجه جزئی مداوم روی آورند که به تدریج تبدیل به یک عادت می‌شود.

اما با استفاده از استراتژی‌هایی که در ادامه مرور می‌کنیم، می‌توان با پیامدهای مخرب چندوظیفگی شدن بر روی حافظه مقابله کرد.

زمانی را برای تمرکز روی یک کار درنظر بگیرید.

ساده‌ترین روش مقابله با چندوظیفگی، مسدود کردن همه عوامل برهم زننده تمرکز و متمرکز شدن روی یک کار خاص است. همهٔ پنجره‌های باز کامپیوترتان را ببندید، در صورت نیاز تلفنتان را روی حالت پرواز قرار دهید و هر آنچه برای پیشگیری از پرت شدن حواستان لازم است انجام دهید تا بتوانید متمرکز بر یک کار خاص شوید.

به تحریک شدن ذهن خودتان دقت کنید.

جای تعجب نیست که خیلی از ما برای کنار گذاشتن عادت چندوظیفگی با مشکل روبه‌رو می‌شویم. همانطور که آدام آلتر در کتاب سرسخت می‌گوید، خیلی از فناوری‌هایی که امروزه از آنها استفاده می‌کنیم طوری طراحی شده‌اند که در ما یک نوع اعتیاد رفتاری نسبت به محرک‌های مستمر دیجیتال ایجاد کنند. ما مجذوب لذت ناشی از برداشتن گوشی، خواندن اخبار و بررسی شبکه‌های اجتماعی می‌شویم.

در نتیجه کار کردن بیش از حد با شبکه‌های اجتماعی به راحتی باعث ایجاد عادت چند وظیفگی در ما می‌شود. کنار گذاشتن و مسدود کردن این عوامل برهم زننده تمرکز کار بسیار سختی است. به همین دلیل توجه داشتن اهمیت بسیار زیادی دارد. به این‌که چه موقع مجذوب چنین لذت‌هایی می‌شوید توجه داشته باشید. بعد از آن دقت کنید که وقتی به جای نگاه کردن به گوشی، مثلاً یک دقیقه آسمان را نگاه می‌کنید، چه تغییری ایجاد می‌شود.

حفظ تمرکز را تمرین کنید.

تأثیر چند وظیفگی برای ذهن مثل تأثیر غذاهای ناسالم برای بدن است و از جمله عاداتی است که مانع از قرار گرفتن بدن در بهترین وضعیت می‌شود. تلاش برای آگاهی ذهن تأثیراتی مثل ورزش دارد و به تقویت و مقاوم سازی ذهن کمک می‌کند. پس اگر هنوز مدیتیشن را آغاز نکرده اید، سعی کنید هر روز ۵ دقیقه یا بیشتر به این کار اختصاص دهید یا اگر انجام این کار برای شما ممکن نیست، می‌توانید از لحظاتی مثل پیاده‌روی در مسیر کار (حتی در حد چند دقیقه‌ای که از محل کار تا رسیدن به ماشین پیاده‌روی می‌کنید) برای توجه و تمرکز بر صداها و تصاویر اطرافتان استفاده کنید.

عصب‌شناسی به اسم دونالد هب مدت‌ها پیش متوجه این چالش شده بود و به گفته او: «نرون‌هایی که با یکدیگر فعال می‌شوند، به هم ارتباط پیدا می‌کنند. بنابراین وقتی چندین کار را به صورت همزمان انجام می‌دهیم، بارها و بارها مسیرهای از بین رفتن تمرکز و کاهش قدرت حافظه را تحریک می‌کنیم. در نهایت این نرون‌ها که با هم فعال می‌شوند، به هم اتصال پیدا می‌کنند.»

اما وقتی این عادت را از بین ببریم، مسیرهای عصبی جدید و پربارتری را شکل می‌دهیم. ما عادت‌های روحی را در خودمان شکل می‌دهیم که به ما برای رسیدن به سطوح عمیق‌تری از تمرکز و پردازش و به یاد آوردن خاطرات کمک می‌کنند. به طور خلاصه، وقتی هر بار تنها یک کار انجام می‌دهیم، هوشمندانه تر عمل می‌کنیم.

مطالب مشابه